Een eigen woning kopen, een bestaande woning verkopen of spaargeld beleggen in een huurappartement: deze drie beslissingen volgen elk hun eigen financiële en wettelijke logica. Wanneer de energie-eisen, kredietvoorwaarden en belastingen tegelijk veranderen, kan een project dat op papier rendabel lijkt, in de praktijk moeilijk uitvoerbaar worden. Door deze drie trajecten te vergelijken aan de hand van de werkelijke parameters, wordt duidelijk waar de grootste knelpunten op de vastgoedmarkt liggen.
Kopen, verkopen en verhuren: een vergelijkend overzicht
De beslissingscriteria verschillen per project. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste factoren, afhankelijk van of je een woning koopt om er zelf in te wonen, een woning verkoopt of investeert om te verhuren.
| Parameter | Aankoop (eigen woning) | Verkoop | Belegging in verhuurvastgoed |
|---|---|---|---|
| Financiering | Hypothecaire lening, eigen inbreng, PTZ afhankelijk van de voorwaarden | Niet van toepassing (ontvangst van de verkoopprijs) | Aflossingslening, hefboomeffect van krediet |
| Directe belastingen | Notariskosten, onroerendezaakbelasting | Belastbare meerwaarde (behalve bij de eigen woning) | Micro- of werkelijk regime, aftrekbare servicekosten |
| Energie-eisen (DPE) | Invloed op de onderhandelde prijs en de renovatiekosten | Verplichte vermelding, waardedaling van energieverslindende woningen | Geleidelijk verhuurverbod voor woningen met energielabel G en vervolgens F |
| Rendementshorizon | Afhankelijk van de bezitsduur en de bespaarde huur | Direct (liquiditeit) | Middellange tot lange termijn, afhankelijk van leegstand en kosten |
| Belangrijkste risico | Te hoge schuldenlast | Verlies bij een dalende markt | Huurachterstanden, onverwachte werkzaamheden |
Wat opvalt, is dat het DPE op elk van de drie projecten een andere invloed heeft. Een koper kan onderhandelen over een lagere prijs voor een woning met een slecht energielabel. Een verkoper krijgt rechtstreeks met de waardedaling te maken. Een belegger loopt het risico de woning niet meer te kunnen verhuren zonder eerst te renoveren.

Wie meer wil weten over elke situatie en advertenties wil bekijken die op criteria zijn gefilterd, kan via vastgoed op Monde Immobilier locatie, budget en projecttype met elkaar vergelijken.
Vastgoedfinanciering en hypotheekrente: wat projecten echt in de weg staat
De leencapaciteit is nog altijd de eerste drempel. Banken hanteren een maximale schuldenlast, die het aankoop- of investeringsbudget automatisch beperkt. Wanneer de hypotheekrente stijgt, neemt bij een gelijkblijvend leenbedrag de maandelijkse aflossing toe, waardoor het financierbare bedrag daalt.
Bij de aankoop van een eigen woning werkt de eigen inbreng als hefboom: hoe hoger die is, hoe groter de kans dat de bank de aanvraag goedkeurt. Starters die in aanmerking komen voor een renteloze lening profiteren van een voordeel, maar de PTZ dekt slechts een deel van de aankoopprijs en geldt niet voor alle gebieden of woningtypen.
Bij een belegging in verhuurvastgoed werkt de berekening anders. De bank telt een deel van de verwachte huurinkomsten mee bij de terugbetalingscapaciteit, maar past daarop een veiligheidsmarge toe. De bank rekent nooit 100% van de verwachte huur mee. Het verschil tussen de maandelijkse leninglasten en de netto ontvangen huur bepaalt hoeveel je maandelijks zelf moet bijleggen.
Bij verkoop speelt financiering op een andere manier mee: de verkoper doet er goed aan de kredietvoorwaarden op de markt te begrijpen, omdat die bepalen hoeveel potentiële kopers de woning kunnen betalen. Strengere kredietvoorwaarden verkleinen de groep kredietwaardige kopers en verlengen de verkooptijd.
DPE en rendement op verhuurvastgoed: de berekening die weinig projecten vooraf maken
Het geleidelijke verbod op de verhuur van de meest energieverslindende woningen verandert de spelregels voor beleggers. Een woning met energielabel G of F moet energetisch worden gerenoveerd voordat deze verhuurd mag worden. De kosten van deze werkzaamheden moeten al vanaf de aankoopfase in de rendementsberekening worden meegenomen.
- De kosten van energetische renovatiewerkzaamheden (isolatie, vervanging van het verwarmingssysteem en kozijnen) kunnen een aanzienlijk deel van de aankoopprijs uitmaken, vooral bij oudere woningen in stadscentra.
- De duur van de werkzaamheden leidt tot een periode van leegstand, waarin de eigenaar de lening aflost zonder huurinkomsten te ontvangen.
- Het nieuwe DPE-label na de renovatie bepaalt welke huurprijs kan worden gevraagd, met name in gebieden waar huurprijsregulering geldt.
Een belegging in verhuurvastgoed die op papier rendabel lijkt, kan verliesgevend worden als de werkelijke kosten om aan de energie-eisen te voldoen hoger uitvallen dan aanvankelijk geraamd. Dit speelt vooral bij oudere kleine woningen, waar de renovatiekosten per vierkante meter vaak hoger liggen.
Voor een verkoper heeft het DPE rechtstreeks invloed op de verkoopprijs. Goed geïnformeerde kopers houden in hun bod rekening met de renovatiekosten. Een woning met energielabel F of G wordt met een lagere prijs verkocht dan een vergelijkbare woning met een beter label.
Vastgoedbelasting: kiezen tussen ongemeubileerde en gemeubileerde verhuur
De keuze van het belastingregime bepaalt het netto rendement van een belegging in verhuurvastgoed. Verhuurders kunnen in hoofdzaak kiezen uit twee mogelijkheden:
- Ongemeubileerde verhuur, belast als inkomsten uit onroerend goed, met een forfaitaire aftrek onder het micro-foncierregime of aftrek van de werkelijke kosten onder het werkelijke regime.
- Gemeubileerde verhuur, belast als industriële en commerciële winst (BIC), met een forfaitaire aftrek onder het micro-BIC-regime of boekhoudkundige afschrijving van de woning onder het werkelijke regime.
- Afschrijving bij gemeubileerde verhuur kan het belastbare inkomen jarenlang verlagen of zelfs tot nul terugbrengen, wat het netto rendement verbetert.
Voor de verkoop geldt een ander belastingmechanisme. De meerwaarde op de verkoop van een huurwoning is belastbaar, met progressieve vrijstellingen die afhangen van de bezitsduur. De eigen woning is bij verkoop vrijgesteld van meerwaardebelasting, een belangrijk fiscaal voordeel voor eigenaar-bewoners.
Een belegger die twijfelt tussen de aankoop van een eigen woning en een belegging in verhuurvastgoed, doet er goed aan de totale belastingdruk over de verwachte bezitsduur te vergelijken. Het belastingvoordeel van gemeubileerde verhuur op korte termijn kan teniet worden gedaan door de vrijstelling van meerwaardebelasting bij verkoop van de eigen woning.

Elk vastgoedproject, of het nu gaat om een aankoop, verkoop of belegging in verhuurvastgoed, draait om de balans tussen financieringsmogelijkheden, energie-eisen en het belastingregime. De meest gemaakte fout is het rendement berekenen zonder de werkelijke kosten om aan de DPE-eisen te voldoen mee te nemen. Juist deze factor bepaalt tegenwoordig of een project haalbaar of onhaalbaar is.



